Das Glossar ist kein Korpus, sondern Ergebnis: die tasavvufischen Begriffe, auf die die Analyse gestoßen ist, gesammelt über alle Werke und Läufe. Die erste Erklärung eines Begriffs gilt; ein späterer Fund fügt nur sein Werk hinzu. Die Datei ist von Hand editierbar – eine korrigierte Erklärung bleibt beim nächsten Lauf stehen.
Ab-ı hayat
Manevi bilgi, ebedî dirilik ve hakikat bilgisini simgeleyen hayat suyu.
gefunden in: PSA_0001
Ah
Pişmanlık, özlem ve bağışlanma isteğiyle yükselen içli yakarıştır.
gefunden in: PSA_0001
Ali
Alevi-Bektaşi sembolizminde velayet, hakikate bağlılık, adalet ve erdemli insan idealinin temsilcisi.
gefunden in: KH_0009KH_0012SH_0014
Arafat
İnsanların bir araya gelişi, tanıma ve manevi hesaplaşma ile ilişkilendirilen kutsal mekân.
gefunden in: PSA_0001
Arafat dağı
Toplanma, yüzleşme ve manevi sınanma mekânını simgeleyen dağ.
gefunden in: PSA_0001
Ârif
Hakikati yalnız bilgiyle değil, manevi idrak ve tecrübe yoluyla kavrayan kişiyi simgeler.
gefunden in: SH_0014
Arş
İlahî yüceliği ve aşkın makamı simgeleyen kozmik mertebe.
gefunden in: PSA_0001KH_0012
Arslan
Cesaretin, koruyucu gücün ve adalet uğrundaki kararlılığın sembolü.
gefunden in: KH_0009
Asa
Manevi yetkiyi, rehberliği ve ilahi kudretin aracını simgeler.
gefunden in: KH_0012
Aşık
Hakikati ve ilahi sevgiyi arayan insanı simgeler.
gefunden in: PSA_0034
Aşk
İlahi ve manevi bağlılığın dönüştürücü gücünü simgeler.
gefunden in: KH_0012SH_0014
Baş
Kişinin iradesini ve yönelişini manevi disipline bağlamasını simgeler.
gefunden in: PSA_0001
benlik
Kişinin kendisini merkezleştirerek tevazu ve birlikten kopmasını ifade eder.
gefunden in: PSA_0034
Can
Kişinin bütün varlığı ve içten bağlılığı anlamında kullanılır.
gefunden in: SH_0010SH_0014
Canlar
Manevi topluluğu oluşturan yol kardeşleri ve eşit kişiler.
gefunden in: PSA_0001PSA_0034
Cellâd
Nefse karşı mücadele eden ve benlik bağlarını kesen sert iç disiplini simgeler.
gefunden in: SH_0014
Cem
Birlikte bulunmayı, ortak manevi bilinci ve topluluk bütünlüğünü ifade eder.
gefunden in: PSA_0034SH_0010
Cennet kapısı
Kurtuluşa, ilahî rahmete ve manevi eşiği aşmaya açılan sınır.
gefunden in: KH_0009
Ceset
Nefsin maddi ve geçici yönünü, arınması gereken bedensel varlığı simgeler.
gefunden in: SH_0014
Dağ
Aşılması gereken manevi engeli, yüksekliği ve hakikate yönelen çileli yolu temsil eder.
gefunden in: KH_0009
Dalmak
Manevi hakikate bütünüyle yönelip yüzeysel bağlılığı aşmayı ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Defter
İnsanın eylemlerinin kayda geçirilmesini ve hesap gününü simgeler.
gefunden in: SH_0010
Dem
Canlı manevi sohbeti, içinde bulunulan hakikat anını ve ortak coşkuyu ifade eder.
gefunden in: PSA_0034
Deryâ
Hakikatin ve aşk tecrübesinin sınırsız derinliğini simgeler.
gefunden in: SH_0014
Dest
Manevi aktarımın ve rehberlikten alınan desteğin işareti.
gefunden in: PSA_0001
Destur
Bir işe veya manevi meclise başlamadan önce alınan izin.
gefunden in: PSA_0001
Divan
Manevi hüküm, sohbet ve kabul meclisi.
gefunden in: PSA_0001SH_0010
Dolu
Manevi bilgi, feyiz ve hakikat sarhoşluğu veren kutsal içimi simgeler.
gefunden in: SH_0010
Dört köşe
Mekânın bütün yönlerini ve evrensel kuşatıcılığı ifade eden sembol.
gefunden in: KH_0009
Düldül
Manevi güç, yolculuk ve Ali’ye bağlılığı simgeler.
gefunden in: KH_0012
Ejderha
Gizli gücün açığa çıkmasını ve olağanüstü dönüşümü simgeler.
gefunden in: KH_0012
Elif
Birliği, başlangıcı ve bütün anlamların tek kaynağa bağlanmasını simgeler.
gefunden in: PSA_0034
Engür
Ham maddeden manevi sarhoşluğa dönüşen içsel olgunlaşmayı ve sevgi şarabını simgeler.
gefunden in: PSA_0034
Er
Manevi olgunluğa, cesarete ve hakikat bilgisine ulaşmış kişi.
gefunden in: KH_0009
Erenler
Manevi olgunluğa erişmiş ve irşat makamında görülen kişiler.
gefunden in: PSA_0001PSA_0034SH_0010
Erkan
Manevi yolun usulleri, törenleri, görevleri ve ahlaki düzeni.
gefunden in: PSA_0001
Evliya nefesi
Manevi olgunların sözünü, rehberliğini ve dönüştürücü etkisini simgeler.
gefunden in: PSA_0034
Gece gündüz
Manevi yönelişin kesintisiz ve hayatın bütün zamanlarını kapsayan niteliğini simgeler.
gefunden in: SH_0014
Geçmek
Bir rehberin terbiyesinden geçerek manevi dönüşüm yaşamak.
gefunden in: SH_0014
Gelmek
Uzaklıktan dönerek hakikate ve manevi yola yönelmeyi ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Gerçek erenler
Manevi hakikati yaşayarak temsil eden yetkin kişiler.
gefunden in: PSA_0001
Gönül
İlahi hakikatin ve manevi tecrübenin iç dünyada idrak edildiği merkezi simgeler.
gefunden in: SH_0014
Göz
Hakikati ayırt eden dış ve iç görüşü ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Gözyaşı
Pişmanlık, iç arınma ve manevi özlemin dışa vurumudur.
gefunden in: PSA_0001
Gül
Manevi güzelliği, sevgiyi ve hakikatin açığa çıkışını simgeler.
gefunden in: SH_0010
Hak
İlahi gerçekliği ve mutlak varlığı ifade eder.
gefunden in: PSA_0027PSA_0034KH_0012
Hakikat
Görünenin ötesindeki ilahi ve manevi gerçekliği ifade eder.
gefunden in: PSA_0027
Hakk
Mutlak gerçekliği ve ilahi hakikati ifade eder.
gefunden in: PSA_0034
Huzur
Manevi otoritenin karşısında bulunma ve içsel sükûnet alanını ifade eder.
gefunden in: PSA_0001
İçeri
Dış görünüşten içsel hakikate ve manevi birlik alanına geçişi ifade eder.
gefunden in: PSA_0001
İki bab
Manevi öğretinin birbirini tamamlayan iki temel bölümünü veya kapısını simgeler.
gefunden in: SH_0014
İman
Hakikate güven, kabul ve ilahi yöneliş hâlini ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Kalp
İnsanın niyet, bilinç ve manevi idrak merkezini ifade eder.
gefunden in: PSA_0027
Kanber
Sadakat, hizmet ve manevi bağlılığı simgeler.
gefunden in: KH_0012
Kapı
Manevi kabul, bağışlanma ve hakikate giriş imkânı.
gefunden in: PSA_0001KH_0009SH_0014
Katar
Manevi yolculukta birlikte ilerleyen topluluğu ve ortak yönelişi simgeler.
gefunden in: SH_0010
Kemerbest
Manevi hizmete, disipline ve yol erkânına bağlanmış olma hâli.
gefunden in: PSA_0001
Kibir
Kişinin kendini üstün görmesini ve hakikate kapanmasını simgeler.
gefunden in: SH_0014
Kilit
Hakikate veya özgürlüğe ulaşmayı engelleyen güçlük ve kapanmışlık.
gefunden in: KH_0009
Kın
Gücün ve mücadele aracının henüz kullanılmadığı pasif hâli.
gefunden in: PSA_0001SH_0014
Kırk
Olgunlaşma, tamamlanma ve kolektif manevi birlik fikrini ifade eden sayı.
gefunden in: KH_0009
Koç
Kurban, adanma ve ilahî iradeye teslimiyet imgesi.
gefunden in: PSA_0001
Küfür
Hakikati örtme, inkâr ve manevi uzaklık hâlini simgeler.
gefunden in: SH_0014
Kul
Benliği geri plana çekerek bağlılık, kulluk ve tevazu ifade eden tasavvufi kimlik.
gefunden in: KH_0009
Mânâ
Sözlerin ve olayların görünür yüzünün ardındaki batıni anlamı ifade eder.
gefunden in: SH_0014PSA_0001
Maşuk
Aşığın yöneldiği ilahi sevgiliyi ve nihai hakikat hedefini ifade eder.
gefunden in: PSA_0034
Mehdî
Son dönemde adaleti ve doğru yönelişi yeniden tesis edeceğine inanılan kurtarıcı figürü ifade eder.
gefunden in: SH_0010
Mey
İlahi aşkın verdiği coşkuyu, vecdi ve içsel dönüşümü simgeler.
gefunden in: PSA_0034
Meydan
Topluluk önünde hakikat, hesaplaşma ve erkânın gerçekleştiği alan.
gefunden in: PSA_0001KH_0012
Miraç
Manevi yükselişi, ilahi yakınlığı ve bilinç dönüşümünü simgeler.
gefunden in: KH_0012
Mum
Karanlığı gideren bilgi, hakikat ve manevi aydınlanma.
gefunden in: KH_0009
Mürşid
Talibi hakikat ve ahlaki olgunluk yolunda yönlendiren manevi öğretmen.
gefunden in: PSA_0001PSA_0027SH_0014
Mürsid-i kâmil
Talibi manevi olgunluğa yönlendiren ve hakikate ulaşma yolunda rehberlik eden yetkin kişi.
gefunden in: SH_0014
Mürşit
Talibe hakikati ve doğru davranış yolunu öğreten manevi kılavuzdur.
gefunden in: PSA_0001
Mürvet
Cömertlik, yardımseverlik ve bağışlayıcı erdem.
gefunden in: PSA_0001
Musâhib
Manevi yol arkadaşlığını, karşılıklı sorumluluğu ve dayanışmayı simgeler.
gefunden in: SH_0014
Namaz
Kişinin ilahi huzurda yönelişini, kulluğunu ve düzenli ibadet sorumluluğunu simgeler.
gefunden in: SH_0014
Niyaz
Manevi makama saygıyla yönelme, yakarış ve teslimiyet.
gefunden in: KH_0009
Ölmek
Fiziksel ölümü değil, nefsani benliğin ve eski alışkanlıkların terk edilmesini ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Öz
Kişinin iç hakikatini ve arındırılması gereken benliğini ifade eder.
gefunden in: SH_0010SH_0014
Penah
Sığınılan, korunma ve güven sağlayan manevi dayanak.
gefunden in: PSA_0001
Pir
Talibi eğiten, yol gösteren ve manevi otoriteyi temsil eden önder.
gefunden in: PSA_0001PSA_0027PSA_0034
Pir meydanı
Manevi otorite, topluluk ve erkânın bir araya geldiği kutsal kabul edilen alan.
gefunden in: PSA_0001
Pir Sultan Abdal
Mazlumluk, hakikate bağlılık ve erkân karşısında dirençle özdeşleşen deyiş geleneği kişiliği.
gefunden in: PSA_0001
Pişmek
Manevi ve ahlaki olgunlaşma sürecini simgeler.
gefunden in: SH_0014
Rehber
Talibi yolun erkânı ve bilgisi içinde yönlendiren kişi.
gefunden in: PSA_0001
Şah
Manevi yüceliği ve yol gösterici otoriteyi ifade eden hitap.
gefunden in: PSA_0001KH_0012SH_0010
Şah Hatâyî
Deyişi söyleyen ozan kimliğini ve Alevi-Bektaşi irfanının şiirsel aktarımını temsil eder.
gefunden in: SH_0014
Seher
Manevi uyanışın, içsel açıklığın ve ilahî tecelliye hazırlığın zamanı.
gefunden in: KH_0009
Şeriat
Dini düzeni, davranış ilkelerini ve görünür ibadet çerçevesini simgeler.
gefunden in: SH_0014
Şeytan
İsyanı, saptırmayı ve insanı hakikatten uzaklaştıran yıkıcı eğilimi simgeler.
gefunden in: PSA_0034
Sır
Görünen anlamın ardındaki batıni bilgi ve ilahi hakikat katmanını ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Şişe
Çok sayıdaki ışığı bir arada tutan kap olarak birlik ve bütünlük imgesi.
gefunden in: KH_0009
Talip
Hakikati ve manevi olgunluğu arayan kişi.
gefunden in: PSA_0001PSA_0027
Tarikat
Manevi eğitim, disiplin ve hakikate ilerleme yolunu ifade eder.
gefunden in: SH_0014
Teber
Manevi otoritenin kötülük ve haksızlık karşısındaki keskin gücünü simgeler.
gefunden in: SH_0010
Temenna
Saygı, bağlılık ve huzura kabul dileğini gösteren törensel selamlama.
gefunden in: PSA_0001
Terceman
Manevi mecliste topluluk adına yapılan dua, niyaz veya ifade.